2 years ago
ရိုဟင္ဂ်ာ ၇ ဦးကို အိႏၵိယႏိုင္ငံက ျမန္မာကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပန္ပို႔
2 years ago
ဓာတ္ျပားအဆိုေတာ္ ေတးသံရွင္ ေဒၚမာမာေဝ အသက္(၉၃) ႏွစ္ ကြယ္လြန္
2 years ago
ဒုကၡသည္စခန္းမွ လုပ္အားေပးဆရာမတစ္ဦး ရခိုင္မွ ရန္ကုန္သို႔လာစဥ္ လဝကဥပေဒျဖင့္ အဖမ္းခံရၿပီး ေထာင္တစ္ႏွစ္က်
3 years ago
ဦးေဇာ္ေဌး (ခ) မွဴးေဇာ္အား ဌာနေျပာင္းေရႊ႕တာဝန္ေပး
3 years ago
NVC ကဒ္ လက္ခံရန္ ဖိအားေပးခံရမႈကုိ ျငင္းဆုိေသာ ကမန္တုိင္းရင္းသားမ်ား စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔ခံေနရ
3 years ago
ASEAN ထိပ္သီးမ်ား ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ေဆြးေႏြး
3 years ago
Drone မႈနဲ႕ဖမ္းခံရသူ သတင္းေထာက္ေတြ မိသားစုနဲ႕ေတြ႕ခြင့္မရေသး
3 years ago
ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သေဘာတူညီခ်က္ (၁၀)ခ်က္ လက္မွတ္ေရးထိုး
3 years ago
AA ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး အပါအ၀င္ ၉ ဦးကို ေငြေၾကးခ၀ါခ်မႈနဲ႔ အမႈဖြင့္စစ္ေဆး
3 years ago
ဘာသာေပါင္းစုံ ဆုေတာင္းပြဲ (ရုပ္သံ)

ဇူလိုင္-၁၆၊ ၂၀၁၃

M-Media

အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ (အာဇာနည္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္)

 photo

၁၉၄၇ ခုႏွစ္  ဇူလိုင္လ (၁၉)ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားက်ဆုံးခဲ့တဲ့ ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္  ဦးဘ၀င္း၊ မန္းဘခိုင္၊ မႈိင္းပြန္ေစာ္ဘြားႀကီး စ၀္စံထြန္း၊ ဦးရာဇတ္၊ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိ၊ သခင္ျမ၊ ဦးအုန္းေမာင္၊ ရဲေဘာ္ကုိေထြး တုိ႔ဟာ တုိင္းျပည္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရင္း မသမာသူလူတစ္စုရဲ႕ လုပ္ႀကံမႈေၾကာင့္ ေသြးအုိင္ထဲမွာ အသက္ေပးခဲ့ရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ အသက္ေသြးေတြေပးခဲ့ၾကတဲ့ အာဇာနည္(၉)ဦးဟာ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလုံးသားမွာ အၿမဲအမွတ္ထင္ထင္႐ွိခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အာဇာနည္မ်ားရဲ႕ အထၳဳပၸတၱိအက်ဥ္းကုိ M-Media မွ စုစည္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ဦးဘခ်ိဳ (၁၈၉၃ – ၁၉၄၇)

U Ba Cho

ဒီးဒုတ္ ဦးဘခ်ိဳအား ဖခင္ ျမန္မာ ေဆးဆရာႀကီး ဦးဘိုးစာႏွင့္ မိခင္ ေဒၚျမစ္ တို႕မွ ၁၈၉၃ ခု၊ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕၌ ဖြားျမင္သည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္တြင္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ ဆရာ ဦးေမာင္ေမာင္ ေက်ာင္းမွ သတၲမတန္းကို အထူး ေအာင္၍ စေကာလားရွစ္ ပညာသင္ဆု ရရွိခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ စိန႔္ေပါလ္ေက်ာင္းတြင္ ဆက္လက္ ပညာ သင္ယူရာ ၁၀ တန္းကို အထူးေအာင္ေသာေၾကာင့္ ပညာသင္ဆု ထပ္ရသည္။ ၁၀-တန္းစာေမးပြဲ၊ မက္ထရစ္စာေမးပြဲ၊ စေကာလ္လာ႐ွစ္စာေမးပြဲ ၃-မ်ဳိးလုံး ၀င္ေရာက္ေျဖဆုိရာ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ၁၀-ဦးသာရသည့္ ပညာသင္ စေကာလ္လာ႐ွစ္ကုိပါ ကူးတြဲရ႐ွိခဲ့သည္။ အသက္ ၁၆-ႏွစ္အတြင္ ရန္ကုန္ေကာလိပ္သုိ႔ တက္ေရာက္ပညာသင္ၾကားၿပီး အသက္ ၂၀-အရြယ္ ဘီေအအထက္တန္းအေရာက္တြင္ မ်က္စိေ၀ဒနာျဖင့္ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ေပါင္းတည္ႏွင့္ ဟသၤာတ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ အစိုးရ ေက်ာင္းဆရာ အျဖစ္ အမႈထမ္းခဲ့ၿပီး ပညာအုပ္လည္း လုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၀ တြင္ ေဒၚလွေမႏွင့္ လက္ထပ္သည္။ အမ်ိဳးသား ေက်ာင္းမ်ား ဖြင့္လာေသာ အခါ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမွ ထြက္ၿပီး အမ်ိဳးသား ေကာလိပ္တြင္ ျမန္မာစာ ဆရာ ဝင္လုပ္သည္။ အစိုးရ အေထာက္အပံ့ မယူေသာ အမ်ိဳးသား ေက်ာင္းဆရာလည္း လုပ္ခဲ့ ဖူးသည္။ တပတ္ တႀကိမ္ထုတ္ ‘ျမန္မာ့ ရီဗ်ဴးဂ်ာနယ္’ ကို အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ အျဖစ္ ဦးစီး ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ ‘ဒီးဒုတ္ ဂ်ာနယ္’ ကို ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးစီး ထုတ္ေဝရာတြင္ ဒီးဒုတ္ ဦးဘခ်ိဳဟု ထင္ရွား လာသည္။

ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိသည္ အဂၤလိပ္ – ျမန္မာႏွင့္ ပါဠိ စာေပမ်ားတြင္ ႏွံ႕စပ္ၿပီး ေဆးက်မ္း၊ ေဗဒင္၊ နကၡတ္ႏွင့္ အဂၢရပ္ ပညာ မ်ားကိုလည္း လိုက္စား ခဲ့သည္။ ျမန္မာ သီခ်င္း ႀကီးကိုလည္း စည္းစနစ္ က်စြာ တတ္ေျမာက္သူ တဦးျဖစ္သည္။ တူရိယာ ကဗ်ာ ဂီတကို ျမတ္ႏိုးၿပီး ေစာင္းေကာက္ကိုလည္း ပိုင္ႏိုင္စြာ တီးတတ္သည္။ ျမန္မာ သီခ်င္းႀကီး သီခ်င္းခန္႕ မ်ားကို မူမွန္ အတိုင္း ျဖစ္ေစရန္ ‘ဂီတဝိေသာ ဓနိ’ က်မ္းကိုလည္း တည္းျဖတ္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္ အတြင္း ဒီးဒုတ္ ေန႕စဥ္ သတင္းစာကို ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ဆရာႀကီးသည္ သတင္းစာ ဆရာ၊ အယ္ဒီတာ၊ စာေရးဆရာ စသည့္ စာေပ သမား တဦး အေနျဖင့္ ျပည္သူလူထု ႏိုင္ငံေရး အသိတရား ႏိုးၾကား ေစသည့္ စာေပမ်ားကိုလည္း ေရးသား ခဲ့သည္။

ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိ၏ ဆရာမ်ားမွာ ဆရာႀကီး သခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းႏွင့္ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ ဆရာဦးေမာင္ေမာင္ အပါအ၀င္ ဆရာဦးေမာင္ေမာင္ေက်ာင္းမွ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း ဆရာ ဆရာမမ်ား၊ ရန္ကုန္စိန္႔ေပါလ္ေက်ာင္းမွ ဆရာမ်ား၊ ရန္ကုန္ ေကာလိပ္မွ ဆရာမ်ားျဖစ္သည္။

အဂၤလိပ္တို႕ ေပးေသာ ဒိုင္အာခီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ၉၁ ဌာန အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တို႕ကို ဆန္႕က်င္ ခဲ့သည္။ ေဖဘီယန္ (Fabian) ပါတီ ကိုလည္း တည္ေထာင္ ခဲ့ၿပီး ဥကၠ႒ အျဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ စာေရး ဆရာ အသင္း ဥကၠ႒လည္း ျဖစ္ခဲ့ ေသးသည္။ ဒီးဒုတ္ဦးဘခ်ဳိသည္ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္၊ တကၠသိုလ္ သပိတ္ေမွာက္ ေက်ာင္းသားမ်ား ေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႕ဝင္ တစ္ဦးလည္း အျဖစ္လည္း တာဝန္ယူခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ အဓိပတိ ေဒါက္တာ ဘေမာ္ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ အတိုင္ပင္ခံ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။

စာေရးဆရာအသင္း နာယကလည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လံုးဝ လြတ္လပ္ေရး ရရွိ ႀကိဳးပမ္းရန္ အတြက္ ဖဆပလ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဖြဲ႕စည္းေသာ အခါ ဝင္ေရာက္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ဖဆပလ ၾကားျဖတ္ အစိုးရ အဖြဲ႕တြင္ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး အျဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ တိုင္းျပဳ ျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲေရး ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ျမ တို႕ႏွင့္အတူ အထူး အပင္ပန္းခံ၍ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ခ်င္းျပည္နယ္ ထီးလင္း ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ခ်င္း – ဗမာ ခ်စ္ၾကည္ေရး ေက်ာက္တိုင္ ဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားသို႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ကိုယ္စား အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး အေနျဖင့္ လည္းေကာင္း တက္ေရာက္ ခဲ့သည္။

ထုိကဲ့သုိ႔ တုိင္းျပည္တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္  ၁၉၄၇၊ ဇူလိုင္ ၁၉ ရက္၊ နံနက္ ၁၀း၃၅ နာရီတြင္ အတြင္း၀န္မ်ား႐ံုး (ယခု ၀န္ႀကီးမ်ား႐ံုး)တြင္ ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းက်င္းပေနစဥ္ မ်ဳိးခ်စ္ပါတီေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ နန္းရင္း၀န္ေဟာင္း နယ္ခ်ဲ႕ လက္ပါးေစ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေနာက္လိုက္ လူသတ္သမားတုိ႔၏ လုပ္ၾကံခံရၿပီး မြန္းလြဲ ၁ နာရီ ၄၅ မိနစ္ အခ်ိန္တြင္ ကြယ္လြန္သည္။ နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစတုိ႔၏ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ အျခားေသာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ တိုင္းျပည္ေခါင္းေဆာင္ အာဇာနည္ႀကီးမ်ားႏွင့္အတူ က်ဆံုးခဲ့ရေသာ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးတစ္ဦးျဖစ္သည္။

–  အာဇာနည္မ်ား အထၳဳပၸတၱိ – စာေပဗိမာန္။

–  ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္ – ျမဟန္၊ ၁၉၉၉ တတိယ အႀကိမ္ထုတ္၊ တကၠသိုလ္မ်ား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂ်ီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝါယမ အသင္း။

အာဇာနည္ေန႔ ႏွင့္ ဆက္လ်ဥ္းသည့္ အျခားပိုစ္မ်ား ဖတ္လိုလွ်င္ Click Here

 

Leave a Reply