19 hours ago
၁၀ တန္းေအာင္သူမ်ား တကၠသုိလ္ဝင္ခြင့္ မညီမွ်မႈမ်ားရွိေန
2 days ago
နည္းပညာတကၠသုိလ္ ေအာင္စာရင္း ရလဒ္အား မေက်နပ္၍ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ အခ်က္ (၅) ခ်က္ ေတာင္းဆုိ
2 days ago
မြတ္စလင္မ်ားအတြက္ ပညာေတာ္သင္ဆု အစီအစဥ္ကုိ ဂ်ာမနီအစုိးရ စတင္
3 days ago
ေဟာင္ေကာင္ ဆႏၵျပသူမ်ား ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ အေဆာက္အအံုသုိ႔ ၀င္စီး
3 days ago
ပါလက္စတုိင္းအား အခ်ဳပ္အျခာ ပုိင္ႏုိင္ငံ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ အစုိးရအား စပိန္လႊတ္ေတာ ္အမတ္မ်ား တုိက္တြန္း
1 week ago
MH 17 ကုိ ယူကရိန္း တုိက္ေလယာဥ္က ပစ္ခ်ခဲ့တာလား?
1 week ago
(မ.မ.လ) ဌာနခ်ဳပ္မွ ျပဳလုပ္မည့္ က်ပန္း စကားေျပာျပိဳင္ပြဲ လူမ်ိဴး/ဘာသာမေရြး ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္
1 week ago
ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ျမန္မာၾကား ျငင္းခုန္ေနၾကတဲ့ အသံုးအႏႈန္း
1 week ago
႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ အခြင့္အေရးကုိ ေလးစားရန္ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္ တုိက္တြန္း
1 week ago
ကာတာလုိနီယာ ခြဲထြက္မႈ လက္မခံဟု စပိန္ဆုိ

ဇန္နဝါရီ ၁၀ ၊၂၀၁၃
M-Media
ဝိုင္း
myanmar census 2012

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈအတြက္ ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္ အဆင့္ဆင့္ ေကာ္မတီဖြဲ႕ၿပီးေကာက္ယူမွာျဖစ္ပါတယ္။ Main Committee မွာ ဒုတိယ သမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခန္းက ဦးေဆာင္ၿပီး လူဝင္မႈ႕ၾကီးၾကပ္ေရး ဝန္ၾကီး ဦးခင္ရီက Chair man အျဖစ္႐ွိေနမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈအတြက္ ေမးခြန္း ၄၁-ခု ႐ွိထားပါတယ္။ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအတြက္ Consultant အျဖစ္ International express အျဖစ္ ဆီြဒင္မွ တစ္ေယာက္ကုိ တာ၀န္ယူေပးထားပါတယ္။ National express အျဖစ္ Department of Political က အၿငိမ္းစားအရာ႐ွိ တစ္ဦးက ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ၂၀၁၄-အတြက္ ေမးခြန္းေတြကုိေတာ့ ၇၃-ခု၊ ၈၃-ခု မွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းေတြ၊ ၉၃-ခုမွာတုန္းက သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမယ္ဆုိၿပီးလုပ္ခဲ့တဲ့ Draff ေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး အာစီယံႏိုင္ငံေတြရဲ႕ review ေတြအေပၚမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ကိုက္ညီမယ့္ ေမးခြန္းေတြကုိ ျပင္ဆင္မႈျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေမးခြန္းေတြကုိ ျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာလည္း အျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ NGO ေတြကုိလည္းဖိတ္ၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ အဲဒီ ေဆြးေႏြးမႈကုိ ေနျပည္ေတာ္မွာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ UNHCR က citizen နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ေမးခြန္းေတြထည့္ဖုိ႔ ေျပာတယ္။ UNHABIC ကေတာ့ အိမ္ေတြရဲ႕အေျခအေန (တိုက္၊ အိမ္၊ တဲ၊ အိမ္သာ႐ွိမ႐ွိ၊ အိမ္ဖြဲ႕စည္းပုံ)ေတြ ထည့္သြင္းေကာက္ယူဖုိ႔ အႀကံျပဳလာပါတယ္။ အျခားအဖြဲ႕ေတြလည္း သူတုိ႔က႑ အလိုက္ အႀကံျပဳၾကေပမယ့္ အႀကံျပဳခ်က္ အားလုံးကုိေတာ့ မထည့္ခဲ့ အဓိက လုိအပ္တာေတြကုိပဲ ထည့္သြင္းခဲ့ၾကပါတယ္။

သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူတဲ့ ကိစၥဟာ ႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရကသာ အဓိကတာ၀န္အ႐ွိဆုံးျဖစ္ၿပီး က်န္သည့္အဖြဲ႕ေတြဟာ ၀ိုင္း၀န္းပူးေပါင္း ပါ၀င္မႈမ်ဳိးသာျဖစ္ပါတယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူၿပီးရင္လည္း အတည္ျပဳတာဟာ ႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရကသာ အတည္ျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အေနႏွင့္ကေတာ့ လိုအပ္တဲ့ အႀကံဥာဏ္ကုိ ၀ိုင္း၀န္းပ့ံပုိးမႈသာ လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူတဲ့အခ်ိန္ေရာက္ရင္ဆုိရင္ ရပ္ကြက္တစ္ခုခ်င္း အလိုက္ ေကာက္ယူမွာျဖစ္သည့္ အတြက္ ေကာက္ယူသူေတြဟာ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူသည့္ ရက္မ်ားအတြင္း မိမိတာ၀န္ယူထားတဲ့ ရပ္ကြက္မွာသာ ေနရမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီရက္ေတြမွာလည္း ရပ္ကြက္ အလိုက္ သြားလာေရးကုိ ကန္႔သတ္ထားမွာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ျခား လုံၿခံဳေရးထားတာမ်ဳိး မ႐ွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ NRS (Nothern Rakhine State) လုိမ်ဳိးဆုိရင္ေတာ့ လုံၿခံဳေရးထားရင္ ထားေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းသည္ အိမ္တုိင္းရဲ႕ အိမ္႐ွိလူကုန္ စာရင္းေကာက္ယူမွာျဖစ္သည့္ အတြက္ ေမြးစကေလးက အစေကာက္ယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်င္န္မခါန္နာ(သားဖြားခန္းေတြ ၊ေဆးရံု) ေတြမွာပါ ေကာက္ယူမွာျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအတြက္ Pilot (အၾကိဳေကာက္ယူျခင္း) အျဖစ္ 2013 March 30 ကေန April 10 အထိ ၿမိဳ႕နယ္ (၂၀)မွာ ေကာက္ဖုိ႔ လ.၀.က က ေရြးထားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ၿမိဳ႕နယ္ ၂၀-ထဲကမွ ရပ္ကြက္(၁)ခုနဲ႔ ေက်းရြာတစ္ခုကုိ pilot အေနနဲ႔ သန္းေခါင္ စာရင္း ေကာက္ယူမွာျဖစ္ပါတယ္။ ယခု Pilot census အတြက္ ေမးခြန္း ၄၁-ခု ရွိထားၿပီး Pilot ေကာက္ယူၿပီး၍ ေမးခြန္းမ်ား အဆင္မေျပရင္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္မွာျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္းစာရင္းကုိေတာ့ 2014 March 30 ကေန April 10 အထိကုိ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္ေတြအလိုက္ ေကာက္ယူမွာပါ။ အိမ္တုိင္ရာေရာက္လိုက္ေကာက္ၾကမွာပါ။ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမည့္ သူမ်ားကုိလည္း Training ေပးထားမွာျဖစ္ၿပီး ေကာက္ယူမယ့္ သူေတြဟာ အလယ္တန္းျပ ဆရာမေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမည့္သူမ်ားကုိ ျပန္လည္ၾကီးၾကပ္မွာက အထက္တန္းျပေတြပါ။ UNFPA က လ.၀.က ကုိ TOT (Training of Trainer) ေပးမွာပါ။ လ.၀.က ကမွ တဆင့္ သန္းေခါင္ စာရင္းကြင္းဆင္း ေကာက္ယူမယ့္ သူေတြကုိျပန္ၿပီး သင္တန္းေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ သင္တန္းေပးမွာက ရန္ကုန္(လ.၀.က ႐ုံးခ်ဳပ္)နဲ႔ မႏၲေလး(တကၠသုိလ္ထဲ)မွာသင္တန္းေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

အျခားႏိုင္ငံေတြမွာဆုိရင္ သန္းေခါင္စာရင္းကုိ ၁၀-ႏွစ္ (၁)ႀကိမ္ ေကာက္ယူေလ့႐ွိၾကၿပီး တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံႀကီးေတြကေတာ့ ၅-ႏွစ္ (၁)ႀကိမ္ေကာက္ယူေလ့ ႐ွိပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ သန္းေခါင္စာရင္း အတြက္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္ဟာ ၃-ႏွစ္ကေန ၅-ႏွစ္အထိ အခ်ိန္ယူရေလ့႐ွိပါတယ္။ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆုိရင္ ၂၀၀၄-၂၀၁၄ ကုိ Face ယူၿပီး ၂၀၁၅ အထိပါ႐ွိပါမယ္။

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူသူနဲ႔ ေပးသူေတြလည္း မွန္ကန္သည့္ေျဖဆုိ ျဖည့္စြက္မႈမ်ားကုိသာ လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေကာက္ယူသူေတြ အေနႏွင့္လည္း မမွန္မကန္ျဖည့္စြက္မႈမျပဳရသလုိ၊ ေကာက္ယူခံရသူအေနနဲ႔ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမႈကုိ မေျဖဆုိႏိုင္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိခြင့္ မျပဳသင့္ေၾကာင္း။ ျငင္းဆုိမႈ႐ွိလာခဲ့ရင္လည္း ဒဏ္႐ိုက္ခံရပါမယ္။ အေရးယူမယ့္ ဥပေဒတစ္ရပ္လည္း ေရးဆြဲေနလုိ႔ မၾကာခင္ ထြက္႐ွိလာမယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

စာရင္းေကာက္ယူတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျဖဆုိသူရဲ႕အေျဖအတုိင္းကုိသာ ျဖည့္စြက္ေရးသားသြားမွာျဖစ္လုိ႔၊ အဲဒီအေျဖရဲ႕ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ထပ္မံေမးျမန္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ (ဥပမာ – ေမးျမန္းသူက ကုိးကြယ္သည့္ဘာသာေမးလုိ႔ ေျဖဆုိသူက မြတ္စလင္မ္လို႔ေျဖဆုိရင္ ေမးသူက မြတ္စလင္မ္ပဲျဖည့္ၿပီး လူမ်ဳိးေမးလုိ႔ ဗမာလုိ႔ေျပာရင္ ဗမာလုိ႔သာ ျဖည့္စြက္မွာျဖစ္ပါတယ္။)

* * * 2014 Census အတြက္ အဓိကပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေနရသည့္ အဖြဲ႕တစ္ခုမွ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးႏွင့္ ၂၀၁၂-ခု ဒီဇင္ဘာလအတြင္းက ဆုံေတြ႕ခိုက္ ခဏမွာ 2014-ခု Population census နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လုိမ်ဳိးေတြလုပ္ေဆာင္ေနလဲ၊ census ကိစၥမွာ community အေနနဲ႔ ဘယ္လုိပါ၀င္လုပ္ႏိုင္မလဲ ဆုိတဲ့ အခန္းက႑ကုိ ေမးျမန္းခ့ဲတာျဖစ္ပါတယ္။

* * * သုံးသပ္ခ်က္

သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူတဲ့အခ်ိန္မွာ ေျဖဆုိသူရဲ႕အေျဖအတုိင္းကုိသာ ျဖည့္စြက္ေရးသားသြားမွာျဖစ္လုိ႔၊ အဲဒီအေျဖရဲ႕ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းအရာေတြကုိ ထပ္မံေမးျမန္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။ (ဥပမာ – ေမးျမန္းသူက ကုိးကြယ္သည့္ဘာသာေမးလုိ႔ ေျဖဆုိသူက မြတ္စလင္မ္လို႔ေျဖဆုိရင္ ေမးသူက မြတ္စလင္မ္ပဲျဖည့္ၿပီး လူမ်ဳိးေမးလုိ႔ ဗမာလုိ႔ေျပာရင္ ဗမာလုိ႔သာ ျဖည့္စြက္မွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း) ဒါေၾကာင့္ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္ေတြ သတိထားရပါမယ္။ ေမးခြန္းေျဖတဲ့ေနရာအတြက္ ဘာသာမွာ မြတ္စလင္မ္လုိ႔မေျဖပဲ အစၥလာမ္လုိ႔သာ သတိထားေပးၿပီး၊ လူမ်ဳိးေနရာမွာလူမ်ဳိးေနရာမွာ ကိုယ္ေျပာတဲ့အတုိင္းေရးမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ဘာလူမ်ဳိးဆုိတာ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ေျပာျပသင့္ပါတယ္။ (ကုိယ္ဘာ လူမ်ဳိးဆုိတာကုိလည္း ပီပီျပင္ျပင္နားလည္ထားၾကဖုိ႔ လုိပါၿပီ။ ကုလားလူမ်ဳိး၊ မြတ္စလင္မ္လူမ်ဳိးလုိ ေျဖေနၾကဦးမွာလား။) ကၽြန္မတုိ႔ ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ဆုိသူေတြစဥ္းစားၾကသင့္ပါၿပီ။ ကုိယ္ဘာလူမ်ဳိးအေနနဲ႔ ရပ္တည္ၾကမွာလဲ။ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိန္ကုိ ေရာက္ေနပါၿပီလုိ႔ သုံးသိပ္မိပါတယ္။

** စာေရးသူ FB စာမ်က္ႏွာမွ တင္ထားသည့္ ပိုစ္ကို ခြင္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။